Η θρησκεία στα χρόνια της Δημοκρατίας

Συνέντευξη στη Σελάνα Βροντή

Πάολο Φλόρες ντ’Αρκαϊς

Ο Ιταλός φιλόσοφος και δημοσιογράφος Πάολο Φλόρες ντ’ Αρκαϊς μιλάει για τη συμβατότητα του Θεού με τη Δημοκρατία

Η αίθουσα ήταν κατάμεστη και το κοινό μάλλον παθιασμένο. «Πάντα συμβαίνει αυτό όταν γίνονται συζητήσεις με θέμα τη θρησκεία», εξήγησε εκ των υστέρων ο 67χρονος ομιλητής, ο οποίος μέχρι πρόσφατα δίδασκε Ηθική Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο La Sapienza της Ρώμης. Σήμερα διευθύνει την πολιτική επιθεώρηση MicroMega και αρθρογραφεί συστηματικά σε μεγάλες ευρωπαϊκές εφημερίδες όπως η Εl Pais, η Frankfurter Allgemeine Zeitung και η Gazeta Wyborcza.

Ενα κόμμα, μια παρέα, μια χρεοκοπία…

Του Χαρίδημου Κ. Τσούκα*

Με τους ναρκισσιστές τσαρλατάνους της πολιτικής σπάνια αξίζει να ασχολείσαι· φροντίζουν οι ίδιοι να αυτο-εξευτελίζονται… Αξίζουν όμως προσοχής οι αντιδράσεις στα καμώματά τους. Πολιτικά ενδιαφέρων δεν είναι ο θόρυβος των τενεκέδων, αλλά οι αντιδράσεις που προκαλεί.

Ως γνωστόν, ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας Π. Ψωμιάδης καταδικάστηκε σε δωδεκάμηνη φυλάκιση με αναστολή για παράβαση καθήκοντος. Για την απόφαση που έλαβε ως νομάρχης, το 2005, να μειώσει στις 5.000 ευρώ πρόστιμα αξίας 89.000 ευρώ, τα οποία είχαν επιβληθεί σε πρατηριούχο για συστηματική νόθευση καυσίμων, κρίθηκε ένοχος σε δύο δικαστικούς βαθμούς.

Ιστορία και Ουτοπία

Tου Θάνου Bερέμη*

Τα εκπαιδευτικά βιβλία της Ιστορίας σκοπό έχουν να δημιουργούν πρότυπα αξιομίμητα από τους νέους ανθρώπους, ώστε αυτοί να ασκούνται στη φιλοπατρία, την αλληλεγγύη και γενικά την αρετή. Καλό είναι όμως να μην συγχέουμε την εκπαίδευση των νέων με την επιστήμη της Ιστορίας. Οσοι προτιμούν την ασφάλεια του παιδικού λίκνου από την περιπέτεια της ωρίμανσης, θα παραμείνουν προσκολλημένοι στις παιδικές τους γνώσεις και αν βρεθούν αντιμέτωποι με τα πορίσματα της Ιστορίας, θα τα απορρίψουν χωρίς πολλή σκέψη.

Από την πόλη κράτος στην παγκόσμια πόλη

Του Phillipe S. Golub*

Με τη βιομηχανική επανάσταση η αστικοποίηση του κόσμου, η οποία είχε δρομολογηθεί ήδη από τη Νεολιθική Εποχή, μετατρέπεται σε πραγματικό παλιρροϊκό κύμα: η πόλη μεταμορφώνεται σε μοχλό για την αναδιαμόρφωση των κοινωνικών σχέσεων. Πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία, κατά τη διετία 2007-2008 το μερίδιο του παγκόσμιου πληθυσμού που ζει στα αστικά κέντρα ξεπέρασε το μερίδιο του πληθυσμού που ζει στις ζώνες της υπαίθρου.

Αυθαίρετα: η γελοιοποίηση της νομιμότητας

Του Δημήτρη Γ. Χριστοφιλόπουλου*

Διαβάσαμε πρόσφατα στον τύπο ότι μετά την «τακτοποίηση» των ημιυπαίθριων χώρων, έρχεται η σειρά των λοιπών αυθαίρετων κτισμάτων που βρίσκονται τόσο εντός όσο και εκτός σχεδίου πόλεως των περιοχών της χώρας. 

Η αυθαίρετη δόμηση, που οφείλεται κυρίως στην έλλειψη πολιτικής βούλησης ή και την ανικανότητα της πολιτείας για τη δραστική αντιμετώπισή της, προκαλεί βλάβη ή αλλοίωση περιβάλλοντος φυσικού και οικιστικού και εμποδίζει την επίτευξη του συνταγματικού σκοπού, δηλαδή της ορθολογικής ανάπτυξης και λειτουργικότητας των οικισμών της χώρας.

Η αδιέξοδη λογιστική της κυβέρνησης

Του Νίκου Κοτζιά*

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η εφαρμογή του μνημονίου διέψευσε όλες τις προβλέψεις και προσδοκίες των λογιστών που μας κυβερνούν. 

Οι τελευταίοι έχουν πάρει λάθος δρόμο, που, μαζί με την αναποτελεσματικότητα που τους διακρίνει, είναι ό,τι χειρότερο. Το ίδιο θα συμβεί και με τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση την προηγούμενη εβδομάδα. Μόνο που η λογιστική της αντίληψη η οποία υποκαθιστά την πολιτική δεν αφορά, πλέον, μόνο τους μισθούς και τις συντάξεις, αλλά και τα δημόσια περιουσιακά στοιχεία.

Τρεις τοµές για ένα σύγχρονο κράτος - Το ΠΑΣΟΚ, οι στρατηγικές του επιλογές και οι αναγκαίες µεταρρυθµίσεις

Του Ηλία Μόσιαλου*

Η χώρα βρίσκεται σε κρίσιµο σταυροδρόµι. Περνάµε µια διπλή κρίση, δηµόσιου χρέουςκαι δηµοσιονοµικών ελλειµµάτων. Στην παρούσα φάση, πρέπει να ενεργοποιηθούµε για να αλλάξουµε τη χώρα και να δηµιουργήσουµε τις προϋποθέσεις ώστε να µην επιστρέψουµε στο ίδιο ελλειµµατικό επίπεδο. Ησυζήτησηγια την αναδιάρθρωση συσκοτίζει αυτό ακριβώς το σηµείο. Η αναδιάρθρωση δεν µειώνει τα ελλείµµατα, παρά µόνο το χρέος ή επεκτείνει την αποπληρωµή των τόκων. Αν τα πράγµατα όµως µείνουν ως έχουν, σε λίγο καιρό θαβρισκόµαστε στο ίδιο σηµείο.

Η αραβική εξέγερση κι οι ψεύτικοι φίλοι της

Του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Σε ιστορικών διαστάσεων γεγονός αναδεικνύεται η αραβική εξέγερση. Aν και διανύει ήδη τον τέταρτο μήνα της, συνεχίζει να επεκτείνεται σαν χιονοστιβάδα, με τον δικτάτορα Σάλεχ της Υεμένης έτοιμο να συνοδεύσει τους Μπεν Αλι και Μουμπάρακ στην έξοδο και το καθεστώς της Συρίας να δέχεται ισχυρούς κραδασμούς. Αν και η κατεύθυνση των εξελίξεων δεν είναι δεδομένη- ιδίως μετά την αιματηρή αντεπανάσταση του Καντάφι και την ξένη επέμβαση στον λιβυκό εμφύλιο- φαίνεται ότι βαίνουμε προς τεκτονικού χαρακτήρα ανατροπές στην περιοχή με την εντονότερη γεωπολιτική αστάθεια και τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά αποθέματα του πλανήτη.

Νοσηρή φαντασία στην εξουσία

Του Κώστα Βεργόπουλου

Εάν κάτι διακρίνει την Ευρώπη από άλλες περιοχές, αυτό είναι η αντιφατικότητα μηνυμάτων και η βραδύτητα αποφάσεων.

Σύρεται από τα γεγονότα, παρά τα προλαβαίνει. Κάθε απόφαση κορυφής ανταποκρίνεται κατά σύστημα σε προηγούμενη ξεπερασμένη συγκυρία. Κάθε καθυστέρηση αποφάσεων περιπλέκει τα προβλήματα, αυξάνοντας το κόστος διαχείρισής τους.

Εργασία: Η λέξη-κλειδί

Του Μάριο Τρόντι

Η εργασία και οι εργαζόμενοι περιθωριοποιήθηκαν στην αντεπαναστατική αφήγηση που μας επιβλήθηκε στον νεοφιλελεύθερο καπιταλιστικό κύκλο, ο οποίος, σήμερα, ίσως και εξαιτίας αυτού, βρίσκεται σε κρίση.

Να ξαναρχίσουμε από την εργασία; Θα προτιμούσα την φράση: η εργασία στο κέντρο του πεδίου. Το πεδίο είναι η κοινωνική ανάλυση και η πολιτική πρωτοβουλία. Οφείλουμε να επιστρέψουμε στη «μελέτη» της εργασίας, να ξανακάνουμε την εργασία προνομιακό χώρο των αγώνων μας.

Μάικλ Λίμποβιτς & Μάρτα Χάρνεκερ: «O Τσάβες ξαναέθεσε το ζήτημα του σοσιαλισμού»

Συνέντευξη του Μάικλ Λίμποβιτς και της 

Μάρτα Χάρνεκερ στο Red Notebook

Μάρτα Χάρνεκερ

Συναντήσαμε την Μάρτα Χάρνεκερ και τον Μάικλ Λίμποβιτς την ημέρα της άφιξής τους στην Αθήνα. Παρά το φορτωμένο τους πρόγραμμα, ανταποκρίθηκαν ευγενικά στο αίτημά μας για μια συνέντευξη. Τους συναντήσαμε, λοιπόν, στα γραφεία του Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς, του οποίου είναι φέτος, ως γνωστόν, επίτιμοι προσκεκλημένοι. Στη θερμή, οπλύωρη συζήτηση που είχαμε μαζί τους, πήραν μέρος μέλη της Διοίκησης του Ινστιτούτου, πανεπιστημιακοί και φοιτητές. Το πλήρες κείμενο της συνέντευξης θα γέμιζε αρκετές σελίδες, χρειάστηκε λοιπόν να περιοριστούμε στα κύρια σημεία.

Ευρώ αυτοϋπονόμευση

Του Κώστα Βεργόπουλου

Με τη δογματική εμμονή του νεοφιλελευθερισμού, η Ευρώπη έφθασε στο πιο ακραίο, αυτοκαταστροφικό και αυτοεξευτελιστικό σημείο: είναι μοναδική νομισματική περιοχή του κόσμου στην οποία τα ιδιωτικά χρέη έναντι των τραπεζών εξασφαλίζονται και αποζημιώνονται, ενώ τα δημόσια χρέη παραπέμπονται σε διαπραγματεύσεις με τους πιστωτές, με ορίζοντα την αναδιάρθρωση και το κούρεμα. Οι αγορές και οι τράπεζες ενθαρρύνονται να αγοράζουν ιδιωτικά ομόλογα, αλλά όχι κρατικά, εφ’ όσον τα δεύτερα παραμένουν σε κάθε περίπτωση λιγότερο ασφαλή από ό,τι τα πρώτα.

Καθαρές κουβέντες

Του Αριστείδη Μπαλτά

Αν θέλουμε το αίτημα του σοσιαλισμού να αντηχήσει ξανά στην Ευρώπη και να συνεγείρει τους λαούς της, είναι αποκλειστικά δική μας ευθύνη να πείσουμε ότι πήραμε το μάθημα, δηλαδή να αναμετρηθούμε συγκεκριμένα με τους όρους αυτής της αποτυχίας και σε όλα τα επίπεδα

Κώστας Σημίτης: «Η αναδιάρθρωση του χρέους θα απελευθερώσει δυνάμεις»

Συνέντευξη στον ΠΑΥΛΟ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟ

Ο πρώην πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει σε αυτήν το ταχύτερο

«Η αναδιάρθρωση του χρέους θα απελευθερώσει δυνάμεις» λέει ο κ. Κ. Σημίτης στη συνέντευξη που παραχώρησε στο «Βήμα της Κυριακής». Ο πρώην πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι η Ελλάδα οφείλει να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους το ταχύτερο δυνατόν, σε συνεννόηση ασφαλώς με τους ευρωπαίους εταίρους της, και τονίζει ότι «μια καλά προετοιμασμένη αναδιάρθρωση» μπορεί να αποδειχθεί καταλυτική ώστε «τα επόμενα 15-20 χρόνια να είναι μια περίοδος στην οποία θα ξαναχτίσουμε με αισιοδοξία μια σταθερή οικονομία και θα επανενταχθούμε στην ευρωπαϊκή εξέλιξη».

Τα μυαλά χρειάζονται αναδιάρθρωση

Toυ Λουκά Τσούκαλη*

Αναζωπυρώθηκε η συζήτηση στη χώρα μας για μια πιθανή αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Εκτός από τις κουβέντες καφενείου που είχαμε πάντα και για όλα τα θέματα, αρκετοί πολιτικοί και άλλοι συζητούν πλέον ανοικτά μια τέτοια πιθανότητα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι κάπως έτσι θα λυθεί το πρόβλημά μας ή τουλάχιστον θα ελαφρύνει σημαντικά το βάρος μιας εξαιρετικά επώδυνης δημοσιονομικής προσαρμογής. Θα μπορούσαμε με άλλα λόγια να απαλλαγούμε από το Μνημόνιο ή να το εφαρμόσουμε πολύ επιλεκτικά (που ούτως ή άλλως αρχίσαμε ήδη να το κάνουμε στην πράξη).

Τρία «κλειδιά» για σωστή διαχείριση του νερού

Της Γιώτας Mυρτσιώτη

Ευάγγελος Βλάχος, καθηγητής Περιβάλλοντος στις ΗΠΑ: "Η Μ. Ανατολή ενδέχεται να πυροδοτήσει την πρώτη σύγκρουση λόγω λειψυδρίας"

Ευάγγελος Βλάχος

Είχε φθάσει στη Θεσσαλονίκη μία ημέρα πριν από την αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Εβρεχε ασταμάτητα. «Ηρθα στην Ελλάδα και περίμενα να βρω ήλιο. Ας είναι.Η βροχή είναι ευεργετική», σχολίασε ο καθηγητής του τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και Τεχνικής Περιβάλλοντος του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Κολοράντο, Ευάγγελος Βλάχος, καθώς κλείναμε τηλεφωνικά το ραντεβού μας για την επομένη.

Ο μύθος της καθαρής φύσης

ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΣΗ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗ

ΤΟ ΑΚΟΛΟΥΘΟ ΚΕΙΜΕΝΟ του ιταλού συγγραφέα Κλάουντιο Μάγκρις είναι απόσπασμα άρθρου του που δημοσιεύθηκε στην «Corriere della Sera». 

Αυτές τις ώρες έχουμε μερικές φορές την εντύπωση ότι παρακολουθούμε το τέλος του κόσμου σε απευθείας μετάδοση: τα πελώρια κύματα, το νερό και η φωτιά, που στην Ιαπωνία καταστρέφουν τόσες ανθρώπινες ζωές, φτάνουν στα σπίτια μας.

Περί αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους

Του ΝΑΠΟΛΕΟΝΤΟΣ ΜΑΡΑΒΕΓΙΑ*

Στο διεθνή τύπο εμφανίζονται διάφορα σενάρια αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους, καθώς εκτιμάται ότι η εφαρμοζόμενη πολιτική στη χώρα μας δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το υπέρογκο βάρος του χρέους τα επόμενα χρόνια. 

Από πολλούς υποστηρίζεται ότι η ένταση της πολιτικής αυτής, είτε με περικοπές δαπανών είτε με είσπραξη φόρων σε συνδυασμό με τη μεγάλη περιστολή των τραπεζικών δανείων, λόγω της εύθραυστης κατάστασης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, επιτείνει την ύφεση της οικονομίας, αυξάνει την ανεργία και έτσι μειώνει τα έσοδα του κράτους και των ασφαλιστικών ταμείων.

Το αδιέξοδο και τα εγχώρια συμφέροντα

Του Νίκου Κοτζιά*

Πολλοί αναρωτιούνται για ποιο λόγο η κυβέρνηση και η τρόικα, μεγάλη μερίδα των μέσων ενημέρωσης και αναλυτές επιμένουν σε μια πολιτική που εξαρχής, ως επίμονα αποδεικνύω, δεν βγάζει από την κρίση, αλλά αντίθετα βυθίζει τη χώρα ακόμα περισσότερο. 

Ανεξάρτητα από το αν καταλαβαίνουν, εξυπηρετούν συγκεκριμένα συμφέροντα. Το ερώτημα είναι αν αυτά είναι «μόνο» οι ισχυροί της Ε.Ε. και οι διεθνείς τοκογλύφοι ή μήπως, όπως υποστηρίζω, εξυπηρετούνται και εσωτερικές δυνάμεις;

Νέα γεωπολιτική στη Μεσόγειο - Οι αιτίες της αραβικής εξέγερσης και τι δεν κατάλαβαν τα ευρωπαϊκά κράτη

Του Emmanuel Le Roy Ladurie*

Θα ξεκινήσω αυτό το σηµείωµα ως ιστορικός. Από την εποχή που µε τόσο ταλέντο ο δάσκαλός µου Φερνάν Μπροντέλ στο βιβλίο του «Η Μεσόγειος και ο µεσογειακός κόσµος την εποχή του Φιλίππου Β’ της Ισπανίας» ζωντάνεψε τον µεσογειακό χώρο έως σήµερα γίνεται εκ νέου προφανές το πολιτικό διακύβευµα της Μεσογείου για τη Γαλλία. Η κυριαρχία στον Νότο κρατούσε ακόµα τον 16ο αιώνα, το επιβεβαίωνε στη Μαδρίτη και τη Βαρκελώνη η δυναστεία των Αψβούργων που προοδευτικά είχε αποµακρυνθεί από τις αρχικές αυστριακές και τις φλαµανδικές της βάσεις.

Αναδιάρθρωση - γιατί;

Του Παύλου Τσίμα

Θυµάστε τι καιρό έκανετον περασµένο Οκτώβριο; Θυµάστε τις λιακάδες; Τα spreads που είχαν πάρει την κατηφόρα; Τους επαίνους µε τους οποίους µας έλουζαν οι πολιτικοί ηγέτες και ο Τύπος των δανειστριών χωρών; 

Για µια στιγµή, εκεί κάπου µετά τις δηµοτικές εκλογές, φάνηκε όλα να πηγαίνουν κατ’ ευχήν. Το σχέδιο «Μνηµόνιο» να αποδίδει. Και το απίστευτο σενάριο –  πως «η Ελλάδα θα επιστρέψει στις αγορές µέσα στο 2012» – να ακούγεται σχεδόν πειστικό.

Δύο δρόμοι για την Eλλάδα

Toυ Παναγή Bουρλούμη*

Προ ημερών ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης αποκάλεσε την Eλλάδα ζητιάνα. Θυμήθηκα τη γαϊδουροκεφαλή που έστειλε ο θείος βασιλιάς στον ανιψιό του βασιλιά των Mοιρολατρών, όπως το περιγράφει το «Παραμύθι Xωρίς Oνομα» της Π. Δέλτα. H παρομοίωση του Tούρκου στερείται τακτ, αλλά είναι ακριβής και αντί να μας οδηγεί σε εκρήξεις εθνικής αγανάκτησης, θα ήταν καλύτερα να μας βγάλει από τον λήθαργο στον οποίο έχουμε πέσει.

Η άνοιξη των αραβικών λαών

ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΣΗ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗ

ΑΚΟΥΜΕ ΝΑ ΛΕΓΕΤΑΙ ότι η εξέγερση που ξεκίνησε από την Τυνησία και η φλόγα της διαδόθηκε γρήγορα σε τόσες αραβικές χώρες ήταν μια αιφνίδια και απρόσμενη εξέλιξη, που κανείς δεν είχε προβλέψει.
Αυτό δεν είναι αληθινό. Πολλά από όσα συμβαίνουν σήμερα εξηγούνται σε ένα βιβλίο που έγραψε το 2007 ο γάλλος ιστορικός και δημογράφος Εμανουέλ Τοντ μαζί με τον Γιουσέφ Κουρμπάζ και έχει τίτλο «Le rendez-vous des civilisations» (Seuil, 2007)».

Ωρες ευθύνης για τις υγιείς δυνάμεις της χώρας

Του Δημήτρη Μπουραντά*

Η ευθεία πορεία της χώρας προς τη σημερινή εφιαλτική κατάσταση της οικονομικής και πολιτικής χρεοκοπίας ήταν φανερή, αφού τόσα χρόνια, η συσσώρευση του χρέους ήταν διαρκής, παρά τις ευνοϊκές συγκυρίες της διεθνούς οικονομίας και της κατάρρευσης των σοσιαλιστικών χωρών. Το πολιτικό σύστημα, βεβαίως, έχει την κύρια ευθύνη αυτής της πορείας. Οι επιλογές του, σαφώς, ήταν ορθολογικές, αφού αυτή η πορεία εξυπηρετούσε τους στόχους και τις καριέρες του πολιτικού προσωπικού, τα κομματικά συμφέροντα και τα συμφέροντα όσων του πρόσφεραν την υποστήριξή τους.

Η εργασία δεν είναι εμπόρευμα

ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΣΗ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗ

«ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ δεν το έχει αποκαλύψει ο Θεός ούτε το έχει ανακαλύψει η επιστήμη. Είναι ένα εντελώς ανθρώπινο έργο, στο οποίο συμμετέχουν αυτοί που έχουν ως επάγγελμά τους να το μελετούν και οι οποίοι δεν μπορούν να το ερμηνεύουν χωρίς να παίρνουν υπόψη τους τις αξίες των οποίων το δίκαιο είναι φορέας.